Standardy kwalifikacji zawodowych - to normy opisujące kwalifikacje konieczne do wykonywania zadań zawodowych wchodzących w skład zawodu, akceptowane przez przedstawicieli organizacji zawodowych i branżowych, pracodawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych.

Podstawą prawną tworzenia w Polsce systemu krajowych standardów kwalifikacji zawodowych stanowi Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 2008 r.,
Nr 69, poz. 415 z późn. zm.). W obecnym stanie prawnym aktualnie opracowane standardy stanowią dokument rekomendowany przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej.

Standardy kwalifikacji zawodowych opracowano m.in. w celu umożliwienia porównywalności i uznawalności wymagań kwalifikacyjnych (poświadczonych dyplomami i świadectwami zawodowymi) w państwach UE. Ma to szczególne znaczenie dla Polaków kształcących się w kraju i podejmujących pracę zarobkową za granicą.
W praktyce standardy kwalifikacji zawodowych oznaczają zestaw informacji na temat oczekiwań pracodawców zawartych w kategoriach umiejętności, wiedza, cechy psychofizyczne. Do 2007 r. opracowano w Polsce ok. 250 standardów kwalifikacji zawodowych. Umożliwiają one ocenę własnych kompetencji w kontekście sformułowanych wymagań zawodowych.

Pod adresem: www.standardyiszkolenia.praca.gov.pl znajduje się baza danych na temat standardów kwalifikacji zawodowych oraz szkoleń modułowych. System informacji przeznaczony jest dla osób i instytucji zainteresowanych ustaleniem wymagań egzaminacyjnych dla potwierdzenia kwalifikacji zawodowych, poznaniem wymagań pracodawców oraz kontraktowania szkoleń przez urzędy pracy.

Użytkownicy bazy danych na temat standardów kwalifikacji zawodowych mają możliwość przeglądania:

podstawowych informacji, takich jak:

• wykaz standardów,
• dane o standardzie, w tym m.in.: nazwa i kod zawodu, data wpisu do rejestru, wykaz autorów opracowujących standard, wykaz recenzentów standardu,
• syntetyczny opis zawodu,
• wykaz zadań zawodowych,
• wykaz stanowisk pracy; wykaz składowych kwalifikacji zawodowych,
• podstawy prawne wykonywania zawodu.

plików z pełnymi opisami standardów kwalifikacji zawodowych, zawierających dodatkowo:

• korelację między zadaniami zawodowymi a składowymi kwalifikacji;
• specyfikację kwalifikacji ponadzawodowych, dla 5 poziomów, w układzie: wiadomości, umiejętności, cechy psychofizyczne;
• specyfikację kwalifikacji ogólnozawodowych, podstawowych i specjalistycznych dla zawodu, dla 5 poziomów, w układzie wiadomości, umiejętności, cechy psychofizyczne;
• słownika pojęć związanych ze standardami kwalifikacji zawodowych.

Użytkownicy bazy danych o szkoleniach modułowych mają możliwość przeglądania:

podstawowych informacji, takich jak:

• wykaz programów modułowych,
• dane o modułowym programie szkolenia, w tym m.in.: kod i nazwa zawodu, nazwa zakresu pracy i obszaru zawodowego, data wpisu do rejestru, wykaz autorów oraz recenzentów programu,
• ogólne cele szkolenia,
• opis pracy, w tym m.in.: warunków pracy, wymagań przyjęcia do pracy,
• schemat blokowy szkolenia,
• plan szkolenia;

plików z pełnymi opisami programów modułowych zawierających dodatkowo:

• arkusze analizy jednostek modułowych, ze wskazaniem umiejętności i wiedzy potrzebnych do realizacji określonych prac oraz jednostek szkoleniowych (zajęć), pozwalających na ich opanowanie,
• opisy jednostek szkoleniowych (konspekty zajęć) dla jednostki modułowej,
• załączniki do jednostek szkoleniowych - materiały dydaktyczne: wymagania bhp, ćwiczenia i zadania, sprawdzian postępów, materiały dla ucznia, literatura uzupełniająca,
• poradniki - dla nauczyciela i dla ucznia,
• sprawdzian po jednostce modułowej,
• listę wyposażenia dydaktycznego;
• informację o instytucjach opracowujących, realizujących i zainteresowanych wdrażaniem modułowych programów szkoleń zawodowych;
• informację o publikacjach dotyczących szkoleń modułowych.

Więcej informacji dotyczących kwestii edukacji dla rynku pracy można znaleźć na stronach internetowych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej www.mpips.gov.pl oraz na portalu publicznych służb zatrudnienia www.psz.praca.gov.pl.